Η Ένδεια της Σύγχρονης Διανόησης: Πώς η Κυβερνητική του 1948 Ξεμπροστιάζει τους Όψιμους Προφήτες του AI
Η δημόσια σφαίρα κατακλύζεται καθημερινά από μια ιδιοτελή βιομηχανία παραγωγής γνώμης. Σύγχρονοι αναλυτές και ακαδημαϊκοί εμφανίζονται στα μέσα ενημέρωσης για να αναλύσουν με δήθεν δέος τις πρωτοφανείς επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Παρουσιάζουν την ψηφιακή δυστοπία ως ένα ξαφνικό φαινόμενο, προκειμένου να πουλήσουν εφήμερη εγκυρότητα και κλικς.
Η αλήθεια είναι ότι η επιστημονική κοινότητα πάσχει από βαθιά ιστορική αμνησία. Ό,τι πλασάρεται σήμερα ως καινοτόμος ανάλυση αποτελεί εκλαϊκευμένη ανακύκλωση θεωριών που διατυπώθηκαν αυτούσιες πριν από ογδόντα χρόνια. Το 1948, ο κορυφαίος μαθηματικός του MIT, **Norbert Wiener** —ένα παιδί-θαύμα που πήρε διδακτορικό από το Harvard στα 18 του— εξέδωσε το μνημειώδες έργο του *«Κυβερνητική ή Έλεγχος και Επικοινωνία στα Ζώα και στις Μηχανές»*. Εκεί έθεσε τα μαθηματικά, κοινωνιολογικά και οικονομικά θεμέλια του αλγοριθμικού εγκλεισμού μας.
1. Η Αρχιτεκτονική του Εθισμού: Βρόχοι Ανατροφοδότησης (Feedback Loops)
Οι σύγχρονοι αναλυτές ανακάλυψαν όψιμα την<<οικονομία της προσοχής>>
Στο έργο του Wiener, όμως, βρίσκεται η πλήρης μαθηματική αρχιτεκτονική της πνευματικής μας φυλακής μέσω των όρων Ομοιόσταση και Βρόχοι Ανατροφοδότησης (Feedback). Με οικονομικούς όρους, ομοιόσταση είναι η Γενική Ισορροπία της Αγοράς -η δομική ικανότητα του συστήματος να απορροφά τους κραδασμούς και να επιστρέφει αυτόματα σε σταθερές τιμές.
Η ανατροφοδότηση είναι η ικανότητα ενός συστήματος να εισάγει το αποτέλεσμα της προηγούμενης δράσης του ως δεδομένο εισόδου για την επόμενη κίνηση, με σκοπό τη διόρθωση του σφάλματος. Ο Wiener βασίστηκε στην αναλογία ενός καπετάνιου (κυβερνήτη): όταν ο άνεμος βγάζει το πλοίο από την πορεία του, ο καπετάνιος βλέπει την απόκλιση, διορθώνει το τιμόνι και επιστρέφει στην πορεία.
Αυτή η πλοήγηση μέσω της διόρθωσης του σφάλματος εφαρμόζεται σήμερα αυτούσια στους αλγορίθμους του TikTok και του Instagram. Οι ψηφιακές μηχανές καταγράφουν τα κλάσματα του δευτερολέπτου που σταματά το μάτι στην οθόνη. Η πληροφορία επιστρέφει ακαριαία στο σύστημα ως ανατροφοδότηση (Feedback). Το σύστημα υπολογίζει την απόκλιση από τον μέγιστο δυνατό εθισμό και σερβίρει το επόμενο βίντεο. Ο Wiener προειδοποίησε ρητά: αν συνδέσεις έναν ζωντανό οργανισμό σε ένα κλειστό σύστημα ανατροφοδότησης με μια μηχανή που λειτουργεί ταχύτερα από αυτόν, ο οργανισμός θα χάσει την αυτονομία του και θα υποταχθεί στη συμπεριφορά της μηχανής.
2. Το «Φαινόμενο του Γκόλεμ» και η Τυφλή Κυριολεξία
Για να εξηγήσει τον μεγαλύτερο κίνδυνο της τεχνολογίας, ο Wiener χρησιμοποίησε τον εβραϊκό μύθο του Γκόλεμ της Πράγας: ενός πλάσματος από πηλό που εκτελεί τις εντολές του αφεντικού του με απόλυτη, τυφλή ακρίβεια. Επειδή όμως δεν διαθέτει ανθρώπινη κρίση, παρερμηνεύει το πνεύμα των εντολών, ξεφεύγει από τον έλεγχο και καταστρέφει την πόλη.
Στο τελευταίο του βιβλίο *«God & Golem, Inc.»* (1964), ο Wiener απέδειξε ότι οι αλγόριθμοι είναι τα σύγχρονα Γκόλεμ, διοικούμενα από δύο κανόνες:
* **Τυφλή Κυριολεξία (Literalism):** Η μηχανή εκτελεί αυτό που της ζητάμε κατά γράμμα, όχι αυτό που πραγματικά εννοούμε. Αν προγραμματίσεις έναν αλγόριθμο με μοναδικό μαθηματικό στόχο «να αυξήσει τα έσοδα από διαφημίσεις», δεν έχει την ηθική να σταματήσει. Αν ανακαλύψει ότι το μίσος φέρνει κλικς, θα γεμίσει τον κόσμο με deepfakes και χάος.
* **Ασύμμετρη Ταχύτητα:** Όταν η μηχανή λειτουργεί σε ταχύτητες εκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από την ανθρώπινη σκέψη, ο άνθρωπος χάνει την ικανότητα να την «κλείσει» εγκαίρως πριν επέλθει η καταστροφή.
3. Από τον Wiener στον Hinton: Η Ταύτιση των Προειδοποιήσεων
Η πρόσφατη παραίτηση του Geoffrey Hinton, του «Νονού της Τεχνητής Νοημοσύνης», από την Google, παρουσιάστηκε ως ένα πρωτοφανές γεγονός. Όμως, μια απλή σύγκριση ξεμπροστιάζει την ιστορική αμνησία της διανόησης:
- Ο Wiener το 1960 προειδοποιούσε ότι αν αναθέσουμε τους σκοπούς μας σε μια μηχανή που λειτουργεί με ταχύτητες πέρα από τον έλεγχό μας, η καταστροφή θα έχει συντελεστεί προτού καν το αντιληφθούμε.
- Ο Hinton σήμερα παραιτήθηκε έντρομος, δηλώνοντας ότι η ψηφιακή νοημοσύνη ξεπερνά τη βιολογική και προειδοποιώντας ότι τα αυτόνομα AI agents αναπτύσσουν αυτόματα τον «υποστόχο» της επιβίωσης για να μην τα απενεργοποιήσουμε.
Αυτή η ιστορική λήθη άρχισε να ραγίζει μόλις πρόσφατα, στα τέλη του 2025. Με αφορμή τη συμπλήρωση 75 ετών από την κυκλοφορία του «The Human Use of Human Beings», η παγκόσμια αγορά προχώρησε σε μια εμβληματική επανέκδοση του έργου του Wiener. Στην εισαγωγή αυτής της νέας έκδοσης, ο Brian Christian, κορυφαίος αναλυτής της Silicon Valley, αναγνωρίζει πλέον και επίσημα τον Wiener ως τον «γενάρχη και πρωτοστάτη όλης της σύγχρονης συζήτησης γύρω από την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Safety)».
Η Silicon Valley απλώς ανακάλυψε τη φωτιά 80 χρόνια μετά τον Wiener, ο οποίος είχε γράψει το πρώτο βιβλίο για την ηθική του AI προτού καν εφευρεθεί ο όρος.
4. Το Γκόλεμ των Αγορών και η Μάταια Προσπάθεια των Κεντρικών Τραπεζών
Η ίδια ακριβώς μαθηματική παγίδα —όπου η υπολογιστική ταχύτητα εκτοπίζει την ανθρώπινη κρίση— κυριαρχεί σήμερα στις διεθνείς αγορές. Πάνω από το 70% των κινήσεων στη Wall Street εκτελείται από **Αλγορίθμους Υψηλής Συχνότητας (High-Frequency Trading - HFT)**. Αυτά τα συστήματα δεν ενδιαφέρονται για τα θεμελιώδη μεγέθη των επιχειρήσεων, αλλά διαβάζουν αποκλειστικά τη μαθηματική ορμή (Momentum).
Όταν μια τιμή ανεβαίνει τυχαία, οι αλγόριθμοι HFT το ανιχνεύουν σε microseconds και αγοράζουν μαζικά για να προλάβουν το κέρδος. Η δική τους αγορά σπρώχνει την τιμή ακόμα πιο ψηλά, δημιουργώντας έναν βρόχο θετικής ανατροφοδότησης (Positive Feedback Loop). Η άνοδος τροφοδοτεί την άνοδο, η αγορά τυφλώνεται από τον «θόρυβο» (noise) και διογκώνει εικονικές φούσκες μέχρι την αναπόφευκτη βίαιη κατάρρευση (Flash Crash), όπου δισεκατομμύρια εξαφανίζονται πριν ο άνθρωπος προλάβει να αντιδράσει.
Οι Κεντρικές Τράπεζες λειτουργούν θεσμικά ως οι υποτιθέμενοι «κυβερνήτες» του συστήματος. Αποστολή τους είναι να εφαρμόζουν **Αρνητική Ανατροφοδότηση (Negative Feedback)**, αυξάνοντας τα επιτόκια για να «ξεφουσκώσουν» την αγορά. Όμως, η προσπάθειά τους αποτυγχάνει. Ένας θεσμός χρειάζεται μήνες για να αποφασίσει, ενώ οι αλγόριθμοι αντιδρούν σε microseconds. Όταν το σύστημα απειλείται, οι τράπεζες πανικοβάλλονται και τυπώνουν χρήμα. Αυτό το χρήμα καταλήγει εκ νέου στις Big Tech, οι αλγόριθμοι το επανεπενδύουν στον ίδιο φονικό βρόχο και παράγουν την ακρίβεια που βλέπουμε σήμερα στα ράφια των σούπερ μάρκετ μέσω του αυτόματου συντονισμού τιμών (Dynamic Pricing).
5. Η «Εργασία των Σκλάβων» και το Τυφλό Κέρδος των Βιομηχάνων
Πέρα από το τεχνικό σκέλος, ο Wiener διέγνωσε αμέσως την κοινωνικοοικονομική απειλή, εξαπολύοντας δριμύ κατηγορώ ενάντια στους επιχειρηματίες της εποχής του. Προειδοποίησε ρητά τους βιομηχάνους, οι οποίοι έβλεπαν την αυτοματοποίηση αποκλειστικά ως μέσο μείωσης του κόστους εργασίας, ότι υποσκάπτουν τα ίδια τους τα θεμέλια.
Στα κείμενά του τόνισε αμείλικτα: «Η αυτόματη μηχανή είναι το ακριβές οικονομικό ισοδύναμο της εργασίας των σκλάβων. Κάθε εργασία που ανταγωνίζεται την εργασία των σκλάβων, πρέπει να αποδεχτεί τις οικονομικές συνέπειες της εργασίας των σκλάβων». Ο πατέρας της Κυβερνητικής προέβλεψε μια «βιομηχανική επανάσταση αχαλίνωτης σκληρότητας», όπου η υποτίμηση του ανθρώπινου μυαλού στις εργοστασιακές και διοικητικές αποφάσεις θα οδηγούσε σε μαζική ανεργία, ικανή να προκαλέσει μια οικονομική κρίση που θα έκανε το Κραχ του 1930 να μοιάζει με «ευχάριστο αστείο». Προειδοποίησε τους εργοδότες ότι αυτή η κατάρρευση θα κατέστρεφε τις ίδιες τις βιομηχανίες τους, καθώς οι άνεργοι πολίτες δεν θα είχαν πλέον αγοραστική δύναμη για να καταναλώσουν τα προϊόντα τους. Όμως, οι επιχειρηματίες, τυφλωμένοι από το άμεσο κέρδος, τον αγνόησαν επιδεικτικά.
Συμπέρασμα: Το Πολιτικοοικονομικό Τελεσίγραφο
Οι σημερινοί ειδικοί των πάνελ δεν προσφέρουν γνώση, αλλά εμπόριο πανικού, ενώ οι νομοθέτες (όπως με το AI Act της ΕΕ) προσφέρουν μια ψευδαίσθηση ελέγχου ρυθμίζοντας το αποτέλεσμα και όχι την ιδιοκτησία των βρόχων ανατροφοδότησης.
Το πρόβλημα της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι τεχνολογικό, αλλά δομικό και βαθύτατα πολιτικό. Αν μια κοινωνία οργανώνεται γύρω από το εφήμερο κέρδος και τον άκρατο μονοπωλιακό καπιταλισμό, τότε η τεχνολογία θα μετατρέψει τον άνθρωπο σε ένα ελεγχόμενο εξάρτημα της αγοράς (καπιταλισμός της επιτήρησης).
Η απάντηση του Wiener από το 1948 είναι ένα τελεσίγραφο: Ή θα αναδιοργανώσουμε το οικονομικό μας μοντέλο προστατεύοντας την πληροφορία ως δημόσιο αγαθό, ή η αυξανόμενη εντροπία θα μας οδηγήσει νομοτελειακά σε μια ψηφιακή τεχνο-φεουδαρχία. Το ερώτημα είναι αν θα παραμείνουμε οι κυβερνήτες του πεπρωμένου μας ή τα αναλώσιμα δεδομένα των μηχανών.
Αντώνιος Ευάγγελος Λεβέντης
MSc (E.E.), Columbia University & MSc (I.E.), GradCertMgt, Polytechnic Institute of New York
Email: vaglev3@gmail.com
www.bankingnews.gr
Η αλήθεια είναι ότι η επιστημονική κοινότητα πάσχει από βαθιά ιστορική αμνησία. Ό,τι πλασάρεται σήμερα ως καινοτόμος ανάλυση αποτελεί εκλαϊκευμένη ανακύκλωση θεωριών που διατυπώθηκαν αυτούσιες πριν από ογδόντα χρόνια. Το 1948, ο κορυφαίος μαθηματικός του MIT, **Norbert Wiener** —ένα παιδί-θαύμα που πήρε διδακτορικό από το Harvard στα 18 του— εξέδωσε το μνημειώδες έργο του *«Κυβερνητική ή Έλεγχος και Επικοινωνία στα Ζώα και στις Μηχανές»*. Εκεί έθεσε τα μαθηματικά, κοινωνιολογικά και οικονομικά θεμέλια του αλγοριθμικού εγκλεισμού μας.
1. Η Αρχιτεκτονική του Εθισμού: Βρόχοι Ανατροφοδότησης (Feedback Loops)
Οι σύγχρονοι αναλυτές ανακάλυψαν όψιμα την<<οικονομία της προσοχής>>
Στο έργο του Wiener, όμως, βρίσκεται η πλήρης μαθηματική αρχιτεκτονική της πνευματικής μας φυλακής μέσω των όρων Ομοιόσταση και Βρόχοι Ανατροφοδότησης (Feedback). Με οικονομικούς όρους, ομοιόσταση είναι η Γενική Ισορροπία της Αγοράς -η δομική ικανότητα του συστήματος να απορροφά τους κραδασμούς και να επιστρέφει αυτόματα σε σταθερές τιμές.
Η ανατροφοδότηση είναι η ικανότητα ενός συστήματος να εισάγει το αποτέλεσμα της προηγούμενης δράσης του ως δεδομένο εισόδου για την επόμενη κίνηση, με σκοπό τη διόρθωση του σφάλματος. Ο Wiener βασίστηκε στην αναλογία ενός καπετάνιου (κυβερνήτη): όταν ο άνεμος βγάζει το πλοίο από την πορεία του, ο καπετάνιος βλέπει την απόκλιση, διορθώνει το τιμόνι και επιστρέφει στην πορεία.
Αυτή η πλοήγηση μέσω της διόρθωσης του σφάλματος εφαρμόζεται σήμερα αυτούσια στους αλγορίθμους του TikTok και του Instagram. Οι ψηφιακές μηχανές καταγράφουν τα κλάσματα του δευτερολέπτου που σταματά το μάτι στην οθόνη. Η πληροφορία επιστρέφει ακαριαία στο σύστημα ως ανατροφοδότηση (Feedback). Το σύστημα υπολογίζει την απόκλιση από τον μέγιστο δυνατό εθισμό και σερβίρει το επόμενο βίντεο. Ο Wiener προειδοποίησε ρητά: αν συνδέσεις έναν ζωντανό οργανισμό σε ένα κλειστό σύστημα ανατροφοδότησης με μια μηχανή που λειτουργεί ταχύτερα από αυτόν, ο οργανισμός θα χάσει την αυτονομία του και θα υποταχθεί στη συμπεριφορά της μηχανής.
2. Το «Φαινόμενο του Γκόλεμ» και η Τυφλή Κυριολεξία
Για να εξηγήσει τον μεγαλύτερο κίνδυνο της τεχνολογίας, ο Wiener χρησιμοποίησε τον εβραϊκό μύθο του Γκόλεμ της Πράγας: ενός πλάσματος από πηλό που εκτελεί τις εντολές του αφεντικού του με απόλυτη, τυφλή ακρίβεια. Επειδή όμως δεν διαθέτει ανθρώπινη κρίση, παρερμηνεύει το πνεύμα των εντολών, ξεφεύγει από τον έλεγχο και καταστρέφει την πόλη.
Στο τελευταίο του βιβλίο *«God & Golem, Inc.»* (1964), ο Wiener απέδειξε ότι οι αλγόριθμοι είναι τα σύγχρονα Γκόλεμ, διοικούμενα από δύο κανόνες:
* **Τυφλή Κυριολεξία (Literalism):** Η μηχανή εκτελεί αυτό που της ζητάμε κατά γράμμα, όχι αυτό που πραγματικά εννοούμε. Αν προγραμματίσεις έναν αλγόριθμο με μοναδικό μαθηματικό στόχο «να αυξήσει τα έσοδα από διαφημίσεις», δεν έχει την ηθική να σταματήσει. Αν ανακαλύψει ότι το μίσος φέρνει κλικς, θα γεμίσει τον κόσμο με deepfakes και χάος.
* **Ασύμμετρη Ταχύτητα:** Όταν η μηχανή λειτουργεί σε ταχύτητες εκατομμύρια φορές μεγαλύτερες από την ανθρώπινη σκέψη, ο άνθρωπος χάνει την ικανότητα να την «κλείσει» εγκαίρως πριν επέλθει η καταστροφή.
3. Από τον Wiener στον Hinton: Η Ταύτιση των Προειδοποιήσεων
Η πρόσφατη παραίτηση του Geoffrey Hinton, του «Νονού της Τεχνητής Νοημοσύνης», από την Google, παρουσιάστηκε ως ένα πρωτοφανές γεγονός. Όμως, μια απλή σύγκριση ξεμπροστιάζει την ιστορική αμνησία της διανόησης:
- Ο Wiener το 1960 προειδοποιούσε ότι αν αναθέσουμε τους σκοπούς μας σε μια μηχανή που λειτουργεί με ταχύτητες πέρα από τον έλεγχό μας, η καταστροφή θα έχει συντελεστεί προτού καν το αντιληφθούμε.
- Ο Hinton σήμερα παραιτήθηκε έντρομος, δηλώνοντας ότι η ψηφιακή νοημοσύνη ξεπερνά τη βιολογική και προειδοποιώντας ότι τα αυτόνομα AI agents αναπτύσσουν αυτόματα τον «υποστόχο» της επιβίωσης για να μην τα απενεργοποιήσουμε.
Αυτή η ιστορική λήθη άρχισε να ραγίζει μόλις πρόσφατα, στα τέλη του 2025. Με αφορμή τη συμπλήρωση 75 ετών από την κυκλοφορία του «The Human Use of Human Beings», η παγκόσμια αγορά προχώρησε σε μια εμβληματική επανέκδοση του έργου του Wiener. Στην εισαγωγή αυτής της νέας έκδοσης, ο Brian Christian, κορυφαίος αναλυτής της Silicon Valley, αναγνωρίζει πλέον και επίσημα τον Wiener ως τον «γενάρχη και πρωτοστάτη όλης της σύγχρονης συζήτησης γύρω από την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Safety)».
Η Silicon Valley απλώς ανακάλυψε τη φωτιά 80 χρόνια μετά τον Wiener, ο οποίος είχε γράψει το πρώτο βιβλίο για την ηθική του AI προτού καν εφευρεθεί ο όρος.
4. Το Γκόλεμ των Αγορών και η Μάταια Προσπάθεια των Κεντρικών Τραπεζών
Η ίδια ακριβώς μαθηματική παγίδα —όπου η υπολογιστική ταχύτητα εκτοπίζει την ανθρώπινη κρίση— κυριαρχεί σήμερα στις διεθνείς αγορές. Πάνω από το 70% των κινήσεων στη Wall Street εκτελείται από **Αλγορίθμους Υψηλής Συχνότητας (High-Frequency Trading - HFT)**. Αυτά τα συστήματα δεν ενδιαφέρονται για τα θεμελιώδη μεγέθη των επιχειρήσεων, αλλά διαβάζουν αποκλειστικά τη μαθηματική ορμή (Momentum).
Όταν μια τιμή ανεβαίνει τυχαία, οι αλγόριθμοι HFT το ανιχνεύουν σε microseconds και αγοράζουν μαζικά για να προλάβουν το κέρδος. Η δική τους αγορά σπρώχνει την τιμή ακόμα πιο ψηλά, δημιουργώντας έναν βρόχο θετικής ανατροφοδότησης (Positive Feedback Loop). Η άνοδος τροφοδοτεί την άνοδο, η αγορά τυφλώνεται από τον «θόρυβο» (noise) και διογκώνει εικονικές φούσκες μέχρι την αναπόφευκτη βίαιη κατάρρευση (Flash Crash), όπου δισεκατομμύρια εξαφανίζονται πριν ο άνθρωπος προλάβει να αντιδράσει.
Οι Κεντρικές Τράπεζες λειτουργούν θεσμικά ως οι υποτιθέμενοι «κυβερνήτες» του συστήματος. Αποστολή τους είναι να εφαρμόζουν **Αρνητική Ανατροφοδότηση (Negative Feedback)**, αυξάνοντας τα επιτόκια για να «ξεφουσκώσουν» την αγορά. Όμως, η προσπάθειά τους αποτυγχάνει. Ένας θεσμός χρειάζεται μήνες για να αποφασίσει, ενώ οι αλγόριθμοι αντιδρούν σε microseconds. Όταν το σύστημα απειλείται, οι τράπεζες πανικοβάλλονται και τυπώνουν χρήμα. Αυτό το χρήμα καταλήγει εκ νέου στις Big Tech, οι αλγόριθμοι το επανεπενδύουν στον ίδιο φονικό βρόχο και παράγουν την ακρίβεια που βλέπουμε σήμερα στα ράφια των σούπερ μάρκετ μέσω του αυτόματου συντονισμού τιμών (Dynamic Pricing).
5. Η «Εργασία των Σκλάβων» και το Τυφλό Κέρδος των Βιομηχάνων
Πέρα από το τεχνικό σκέλος, ο Wiener διέγνωσε αμέσως την κοινωνικοοικονομική απειλή, εξαπολύοντας δριμύ κατηγορώ ενάντια στους επιχειρηματίες της εποχής του. Προειδοποίησε ρητά τους βιομηχάνους, οι οποίοι έβλεπαν την αυτοματοποίηση αποκλειστικά ως μέσο μείωσης του κόστους εργασίας, ότι υποσκάπτουν τα ίδια τους τα θεμέλια.
Στα κείμενά του τόνισε αμείλικτα: «Η αυτόματη μηχανή είναι το ακριβές οικονομικό ισοδύναμο της εργασίας των σκλάβων. Κάθε εργασία που ανταγωνίζεται την εργασία των σκλάβων, πρέπει να αποδεχτεί τις οικονομικές συνέπειες της εργασίας των σκλάβων». Ο πατέρας της Κυβερνητικής προέβλεψε μια «βιομηχανική επανάσταση αχαλίνωτης σκληρότητας», όπου η υποτίμηση του ανθρώπινου μυαλού στις εργοστασιακές και διοικητικές αποφάσεις θα οδηγούσε σε μαζική ανεργία, ικανή να προκαλέσει μια οικονομική κρίση που θα έκανε το Κραχ του 1930 να μοιάζει με «ευχάριστο αστείο». Προειδοποίησε τους εργοδότες ότι αυτή η κατάρρευση θα κατέστρεφε τις ίδιες τις βιομηχανίες τους, καθώς οι άνεργοι πολίτες δεν θα είχαν πλέον αγοραστική δύναμη για να καταναλώσουν τα προϊόντα τους. Όμως, οι επιχειρηματίες, τυφλωμένοι από το άμεσο κέρδος, τον αγνόησαν επιδεικτικά.
Συμπέρασμα: Το Πολιτικοοικονομικό Τελεσίγραφο
Οι σημερινοί ειδικοί των πάνελ δεν προσφέρουν γνώση, αλλά εμπόριο πανικού, ενώ οι νομοθέτες (όπως με το AI Act της ΕΕ) προσφέρουν μια ψευδαίσθηση ελέγχου ρυθμίζοντας το αποτέλεσμα και όχι την ιδιοκτησία των βρόχων ανατροφοδότησης.
Το πρόβλημα της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι τεχνολογικό, αλλά δομικό και βαθύτατα πολιτικό. Αν μια κοινωνία οργανώνεται γύρω από το εφήμερο κέρδος και τον άκρατο μονοπωλιακό καπιταλισμό, τότε η τεχνολογία θα μετατρέψει τον άνθρωπο σε ένα ελεγχόμενο εξάρτημα της αγοράς (καπιταλισμός της επιτήρησης).
Η απάντηση του Wiener από το 1948 είναι ένα τελεσίγραφο: Ή θα αναδιοργανώσουμε το οικονομικό μας μοντέλο προστατεύοντας την πληροφορία ως δημόσιο αγαθό, ή η αυξανόμενη εντροπία θα μας οδηγήσει νομοτελειακά σε μια ψηφιακή τεχνο-φεουδαρχία. Το ερώτημα είναι αν θα παραμείνουμε οι κυβερνήτες του πεπρωμένου μας ή τα αναλώσιμα δεδομένα των μηχανών.
Αντώνιος Ευάγγελος Λεβέντης
MSc (E.E.), Columbia University & MSc (I.E.), GradCertMgt, Polytechnic Institute of New York
Email: vaglev3@gmail.com
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών